La ĝardeno de Berta

Sinjorino Berta luas malgrandan pecon da tero ĉe la rando de nia kvartalo. Ĉi tiun printempon mi luis la pecon apud ŝi. Mi havas grandan libron pri ĝardenoj, kaj mi plenumas ĉion, kion ĝi diras. En la ĝardeno mi estas lernanto, kaj la libro estas mia instruisto. Berta ne havas libron. «Libroj estas por homoj, kiuj ne scias,» ŝi diras.

Mi konas Bertan de dek jaroj, kaj mi sciis, kio venos. En la ĝardeno ŝi estas ĝuste tia, kia ŝi estas ĉe sia fenestro. Mia libro diras: metu la terpomojn en la sunon. Mi diris tion al Berta. «En la ombron,» ŝi diris, kaj ŝi metis siajn terpomojn en la ombron de la malnova muro. Mia libro diras: donu multe da akvo. Mi diris tion al Berta. «Malmulte,» ŝi diris, kaj ŝi verŝis akvon unu fojon en la semajno.

Mi plenumis ĉiun regulon de la libro. Mi verŝis akvon ĉiun matenon kaj ĉiun vesperon. Mi metis miajn terpomojn en la plej bonan sunon de la kvartalo. Mi legis la libron en la lito. Berta legis nenion kaj trinkis kafon sur sia benko.

En julio la promenantoj komencis halti ĉe ŝia ĝardeno. Ŝiaj terpomoj estis grandaj kiel ŝuoj. Ŝiaj floroj estis altaj kiel infanoj. En mia ĝardeno kreskis herbo kaj kelkaj malgrandaj, malĝojaj terpomoj. «Kiaj grandaj terpomoj, sinjorino!» diris la vizitantoj al Berta. «Malgrandaj,» diris Berta, kun granda plezuro. Eble ankaŭ la tero estas same obstina kiel ŝi.

Do mi provis la vojon de Berta. Mi metis miajn lastajn terpomojn en la ombron. Mi verŝis akvon unu fojon en la semajno. Mi eĉ trinkis kafon sur benko kaj legis nenion. Post tri semajnoj miaj terpomoj estis eĉ pli malgrandaj, kaj ŝiaj eĉ pli grandaj. Do ne la ombro helpas, kaj ne la akvo. La tero simple ŝatas Bertan. Aŭ, pli ĝuste, la tero ŝatas neniun, Berta ŝatas neniun, kaj ili bone komprenas unu la alian.

Tiam mi havis alian ideon. Mi ne bezonis ŝian helpon; mi bezonis ŝiajn terpomojn. Kaj mi scias, kiel oni parolas kun Berta. «Viaj terpomoj certe estas tro malgrandaj por doni al najbaro,» mi diris. «Grandaj!» diris Berta, kaj ŝi plenigis mian sakon.

La sekvan semajnon mi provis denove. «Kaj viaj floroj certe estas tro malmultaj por mia tablo.» «Multaj!» diris Berta, kaj ŝi donis al mi tiom da floroj, ke mi ne vidis la vojon hejmen. Mia tablo neniam estis tiel bela. Mia sako neniam estis tiel plena. Kaj tiam mi fariĝis tro kuraĝa.

«Berta, vi certe ne volas, ke mia ĝardeno estu pli bela ol via.» Mi atendis la «volas!». Berta rigardis min longe. Poste ŝi rigardis mian herbon kaj miajn malĝojajn terpomojn. Poste ŝi rigardis siajn florojn. «Prave,» ŝi diris. «Mi ne volas.»

Mi staris tie kun mia sako, en kiu estis nenio. En dek jaroj ŝi neniam konsentis kun mi. Ŝi elektis la plej malbonan tagon por komenci.

«Bona ideo,» diris Berta. «Bedaŭrinde ne por vi.» «Malbona,» mi diris.

Berta rigardis min kun granda plezuro. «Vi lernas.»