La legendo

La pluvo falis sur la fenestron la tutan vesperon, kaj neniu marŝis sur la strato sub ni. Nia ĉambro estis varma kaj malhela. Mia avinjo sidis apud la lampo kun libro sur la genuoj, kiun ŝi ne legis. Mi sidiĝis sur la plankon ĉe ŝia seĝo kaj petis, ke ŝi rakontu ion. Ŝi ne demandis, kion mi volas; ŝi neniam demandas. Ŝi fermis la libron, rigardis la fenestron, kaj komencis per la sama voĉo per kiu ŝi kantas, kiam ŝi kuiras.

"Ĉi tiun vi jam konas," ŝi diris. "Ĉiu infano en la urbo konas ĝin, kaj neniu iam demandis, ĉu ĝi estas vera." Kaj poste ŝi rakontis la legendon pri la kavaliro, kiu foriris de nia propra placo kaj revenis al ĝi el la maro.

Antaŭ tri cent jaroj, diris avinjo, en la domo ĉe la angulo de la placo loĝis juna viro. La reĝo vokis la homojn al milito ĉe la maro. La kavaliro rajdis sur sia ĉevalo ĝis la haveno, vendis ĝin tie por mono, kaj iris sur ŝipon. Matene la ŝipo levis la velon kaj malaperis en la nebulo. Lia patrino staris sur la ŝtonoj ĉe la akvo kaj rigardis, ĝis ŝi vidis nenion krom akvo.

Dek jarojn neniu aŭdis pri li. La urbo atendis, poste ĉesis atendi, poste forgesis. Sed en la aŭtuno de la deka jaro venis ŝipo kun blanka velo, kaj sur ĝi staris la kavaliro. Li portis en la mano leteron de la reĝo. La triumfo estis lia: la malamiko perdis la batalon ĉe la maro, kaj la homoj de nia urbeto neniam plu devis timi la nokton.

La urbo do faris monumenton el griza ŝtono en la mezo de la placo. Sur ĝi staras la kavaliro kun la velo malantaŭ si, kaj sub liaj piedoj oni skribis lian nomon kaj la jaron. Mia avinjo montris ĝin al mi, kiam mi estis tre malgranda. Mi memoras nur, ke la ŝtono estis malvarma kaj ke la nomo estis tro alta por miaj okuloj.

"Kaj nun," diris avinjo, "neniu scias, kiom el tio estas vera. Eble li batalis ĉe la maro. Eble li nur forveturis al alia lando kaj revenis riĉa. La homoj rakontas la belan historion, ĉar la alia estas malpli bona." Ŝi rigardis min super la lampo. "Sed la monumento estas vera. Mi tuŝis ĝin per mia propra mano. Kaj la kolomboj tre ŝatas ĝin."

Tio estis la fino. Ŝi malfermis la libron denove kaj diris nenion plu. La pluvo daŭris sur la vitro, la lampo faris flavan rondon sur la muro, kaj mi pensis pri la juna viro sur la ŝipo, kiu ne sciis, ĉu li revenos. Morgaŭ mi iros al la placo kaj rigardos la kolombojn sur lia kapo. Ili sidas tie ĉiun tagon, sur la kapo de la sola homo, pri kiu nia urbeto ankoraŭ parolas.