Mil vortoj

Antaŭ unu jaro, en malvarma vespero de vintro, mi sidis ĉe la tablo kun blanka folio kaj skribis mian unuan frazon en ĉi tiu lingvo: "Mi estas homo." Tri vortoj. Mi rigardis ilin longe, kaj ili ŝajnis al mi tre malmultaj.

Hodiaŭ mi sidas en granda salono, inter cent nekonataj homoj el dek landoj. Neniu el ni parolas la lingvon de la aliaj, kaj tamen ni interparolas senĉese de la mateno.

La vojo inter tiuj du vesperoj ne estis rekta. En la unuaj monatoj ĉio kreskis rapide. La gramatiko estis facila de la unua tago, kaj ĝuste tio faris la aferon danĝera: ĉiu tago donis al mi dudek novajn vortojn, kaj mi sentis min tre lerta.

Poste venis la somero, kiam nenio plu progresis. Mi legis paĝon kaj komprenis ĝin; mi provis paroli kaj trovis nur silenton. Mi fariĝis maltrankvila kaj kredis, ke antaŭ mi ne plu estas vojo.

Mia instruisto, maljuna viro kun granda pacienco, diris al mi nur unu frazon: "Vi ne bezonas pli da vortoj. Vi bezonas pli da eraroj."

Do mi komencis erari laŭte. Mi konfuzis vortojn, kiuj similas. Mi diris al servistino, ke la vetero estas malsana anstataŭ malvarma, kaj ŝi ridis, kaj ankaŭ mi ridis, kaj tiun vorton mi neniam plu forgesis. Tio estas la vero pri la lingvoj: oni ne lernas ilin per la okuloj, sed per la vizaĝo, kiam ĝi fariĝas ruĝa.

La ŝanĝo ne venis en unu tago. Ĝi venis en ordinara vespero, kiam mi parolis kun kamarado pri lia laborado kaj subite rimarkis, ke jam de longe mi ne tradukas en mia kapo. Mi simple aŭskultis kaj respondis, kiel homo aŭskultas kaj respondas.

Tio estas la tuta sekreto, kaj neniu povas doni ĝin al vi: iam la lingvo ĉesas esti tasko kaj fariĝas nur maniero esti kun aliaj homoj.

Hieraŭ mi kalkulis la vortojn sur mia malnova folio. Estas preskaŭ mil. Mil vortoj ne estas multe. Per mil vortoj oni ne povas verki romanon nek klarigi la sciencon.

Sed per mil vortoj oni povas peti pardonon, danki, mensogi, ami, kaj diri al nekonata homo en fremda urbo, ke oni komprenas lin. Tio estas sufiĉe granda domo por loĝi en ĝi.

Mi rigardas la lastan vorton, kiun mi skribis sur la folio hieraŭ vespere. Ĝi estas "estonteco". Mi ne elektis ĝin; ĝi simple venis. Sed mi ne povus elekti pli bonan lastan vorton, ĉar ĝi ne fermas la libron. Ĝi malfermas ĝin. Ĝi ne estas fino; ĝi estas la unua vorto de la venonta jaro.