Tri mil vortoj

Ĉi tiun someron la nevo de sinjorino Berta venis al ni por tri semajnoj. Li havas dek jarojn kaj konas neniun en la urbo. Lia patro estas la frato de Berta, tiu, kiu neniam skribas, kaj la knabo alvenis kun malgranda sako, kun nova pilko, kaj kun neniu vorto pri kial.

Vespere ni sidas en la korto: mia avinjo, sinjorino Berta, du najbaroj kaj mi. Ni parolas pri nenio grava. La knabo sidas sur la ŝtuparo kun sia pilko kaj aŭskultas nin, kiel oni aŭskultas pluvon: li aŭdas ĉion kaj komprenas nenion. En la kvara vespero li demandis, en kiu lingvo ni kverelas.

Mi provis klarigi. Mi diris al li, ke ĝi estas lingvo, kiun neniu patrino donas al sia infano, kaj tio estis multe pli malgaja laŭte ol en mia kapo. Sinjorino Berta ne lasis min fini. "Ĝi estas la lingvo, per kiu ili kverelas ĉe mia tablo," ŝi diris al li, "kaj vi lernos ĝin, ĉar sen tio vi neniam scios, pri kio."

Dum kvar tagoj li demandis nenion plu. Poste, iun matenon, li montris per la fingro al la kokinoj de Berta en la korto kaj demandis, kiel oni diras tion. Mi diris al li la vorton. Li ripetis ĝin du fojojn, tre mallaŭte, kaj poste iris ludi. Mia unua frazo en ĉi tiu lingvo estis "Mi estas homo". Lia unua vorto estis kokino. Mi ne estas certa, ke la mia estis pli bona.

Antaŭ tri jaroj mi kalkulis miajn vortojn sur folio kaj trovis preskaŭ mil. Antaŭ unu jaro mi ne rimarkis du mil dum tuta vespero ĉe mia propra tablo. En la printempo mi kalkulis la lastan fojon: estas ĉirkaŭ tri mil, kaj la nombro diris al mi nenion. Mi ne scias, kiam venis la duono el ili. Tio, mi pensas, estas la vera fino: ne kiam la nombro fariĝas granda, sed kiam ĝi ĉesas esti respondo al io ajn.

Hieraŭ vespere mi petis de mia avinjo folion da papero. Ŝi ne demandis, por kio. Ŝi malfermis la ŝrankon, kie staras la tasoj kaj kuŝas la libro de fabeloj, prenis unu blankan folion el la sama loko, kie antaŭ tri jaroj kuŝis mia kajero, kaj metis ĝin en mian manon. "Ĉu vi bezonas ankaŭ la krajonon?" ŝi diris. Tio estis ĉio, kion ŝi diris pri la afero, kaj tio estis ĝuste sufiĉe.

Ni sidiĝis ĉe la tablo apud la fenestro. Mi diris al li tri vortojn kaj kion ili signifas, kaj poste mi restis silenta. Sinjorino Berta staris malantaŭ ni kaj korektis min pri unu litero. Ŝi ne estis prava, kaj ŝi estis tute certa. Mia avinjo diris nenion. Ŝi nur ŝaltis la lampon, ĉar la ĉambro jam fariĝis malhela, kaj restis ĉe la pordo.

Li skribis malrapide, per grandaj literoj, kaj sub ili restis la tuta blanka folio. Tri vortoj. Li rigardis ilin longe, kaj mi vidis sur lia vizaĝo, ke ili ŝajnas al li tre malmultaj. Mi povus diri al li, ke tri vortoj jam estas domo, en kiu oni povas loĝi. Mi ne diris tion. Tion neniu povas doni al alia homo: oni trovas ĝin mem, en iu ordinara vespero, sen rimarki. Do mi montris per la fingro la lokon sub ili, kie ankoraŭ estis nenio, kaj lasis lin sola kun ĝi.